Giỏ hàng

Thoát vị đĩa đệm: triệu chứng, chẩn đoán, phòng ngừa và điều trị

Cột sống được cấu tạo bởi các đốt sống, giữa các đốt có phần đệm gọi là đĩa giảm xóc hay đĩa đệm. Thoát vị đĩa đệm tức là đĩa đệm lệch khỏi vị trí vốn có của chúng như bình thường. Tỷ lệ mắc phổ biến ở độ tuổi từ 30 đến 50. Lúc này, vật chất cấu tạo nên đĩa đệm giống như thạch, bằng một lý do nào đó phải chịu áp lực cao đè ép, phình ra. Sau tuổi 50, dạng vật chất này bắt đầu cứng lại, làm cho thoát vị ít có khả năng xảy ra hơn. Đĩa đệm có thể thoát vị do chấn thương đột ngột hoặc chấn thương nhẹ nhưng hậu quả kéo dài. Thừa cân hoặc nâng vật nặng, đặc biệt là nâng không đúng cách cũng làm tăng nguy cơ. 

Triệu chứng thoát vị đĩa đệm 

Triệu chứng thường gặp của thoát vị đĩa đệm thường là đau, từ đau nhẹ đến vô cùng đau đớn. Mức độ đau tùy thuộc vào độ nặng nhẹ của bệnh nhưng hầu hết đau nhiều hơn khi ho, hắt hơi, căng thẳng hoặc nghiêng người về phía trước.

Một số trường hợp, triệu chứng thể hiện ra không rõ mặc dù đĩa đệm có phình to ra  hoặc thoát vị ra ngoài thấy rõ khi được chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT), không gây ra triệu chứng. Nhưng cũng có thể gây đau từ mức nhẹ đến vô cùng đau đớn. 

Vị trí đau phụ thuộc vào đĩa nào bị thoát vị và rễ thần kinh cột sống nào bị ảnh hưởng. Cơn đau có thể lan dọc theo đường đi của dây thần kinh bị đè ép bởi đĩa đệm thoát vị. Ngoài ra, bạn có thể cảm thấy tê và yếu cơ thậm chí bị liệt. 

Trong một số trường hợp, bạn có thể liệt cả hai chân. Hoặc nếu bó dây thần kinh cauda equina bị ảnh hưởng, phản xạ thần kinh bàng quang và ruột có thể bị ảnh hưởng dẫn đến đi vệ sinh không tự chủ. 

Chẩn đoán

Phương pháp được sử dụng phổ biến chẩn đoán thoát vị đĩa đệm hiện nay là thăm dò hình ảnh. Cụ thể là kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT). Ngoài ra, các xét nghiệm liên quan đến dây thần kinh và cơ bắp như nghiên cứu dẫn truyền thần kinh có thể giúp xác định vị trí thần kinh cột sống bị ảnh hưởng.

Phòng ngừa thoát vị đĩa đệm 

Tập thể dục thường xuyên là một cách hiệu quả để giảm nguy cơ thoát vị đĩa đệm như tập thể dục nhịp điệu, bơi lội và đi bộ. Các bài tập cụ thể để tăng cường và kéo dài các cơ ở bụng, mông và lưng có thể giúp ổn định cột sống và giảm sự chèn ép lên các đĩa đệm cột sống và dây chằng bám xung quanh nó.

Bài tập tốt cho cột sống

Các bài tập cho vùng chậu, bụng, giãn cơ có thể khiến đau lưng hơn ở một số người và do đó khi tập bạn cần có những hướng dẫn cơ bản. Động tác hít thở trong mỗi bài tập rất quan trọng. Những người bị đau lưng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu tập thể dục. Thêm vào đó, tập thể dục cũng có thể giúp mọi người duy trì cân nặng mong muốn vì thừa cân gây áp lực lên đĩa đệm.

Tư thế phù hợp khi đứng, ngồi và ngủ sẽ giúp làm giảm áp lực lên cột sống:

  •  Điều chỉnh độ cao sao cho bàn chân đặt vừa vặn trên sàn, và lưng thẳng. Nếu một chiếc ghế không có đệm lưng, bạn có thể dùng một chiếc gối kê sau lưng. 

  • Không nên ngồi bắt chéo hai chân và không nên duy trì một tư thế cố định trong một thời gian dài. 

  • Thay đổi tư thế để giảm áp lực lên lưng nếu tính chất công việc yêu cầu đứng/ngồi nhiều.

Tư thế ngồi đúng cách

Học cách nâng vật nặng đúng cách giúp ngăn ngừa chấn thương cột sống:

  • Hông thẳng hàng với vai (nghĩa là không xoay sang bên này hay bên kia). 

  • Bạn không nên cúi xuống với hai chân gần như thẳng và vươn tay ra để nhặt một vật thể nào đó.

  • Thay vào đó, bạn cần cong hông và đầu gối. Uốn theo cách này giữ cho lưng thẳng hơn và đưa cánh tay lấy vật thể sao cho khuỷu tay ở tư thế vuông góc. 

  • Giữ vật gần với cơ thể, nâng vật và duỗi thẳng chân. 

Bằng cách này, chân chính là bộ phận chịu nặng chứ không phải lưng. Nâng một vật thể lên đầu làm tăng nguy cơ chấn thương lưng.

Tư thế nâng vật nặng đúng cách

Điều trị thoát vị đĩa đệm 

Giảm đau

Để giảm đau do thoát vị đĩa đệm, thông thường bác sĩ sẽ kê các thuốc giảm đau như Paracetamol, Acetaminophen, NSAIDs,.... Nếu các triệu chứng đau không giảm, có thể bạn sẽ được kê corticoid đường uống hoặc tiêm vào ngoài màng cứng (vị trí giữa cột sống và lớp mô bên ngoài bao phủ tủy sống). Ngoài ra, nếu tình trạng của bạn ở mức độ nhẹ, bạn có thể chườm lạnh.

Phẫu thuật

Nếu thoát vị đĩa đệm gây ra đau thần kinh tọa liên tục hoặc âm ỉ kéo dài, yếu, mất cảm giác hoặc mất phản xạ thần kinh bàng quang và ruột cần phẫu thuật loại bỏ phần phình ra của đĩa đệm và đôi khi sẽ phải cắt một phần của đốt sống.

Thông thường, các kỹ thuật vi phẫu, với một vết mổ nhỏ và gây tê tủy sống cục bộ (chỉ gây tê một phần cụ thể của cơ thể), có thể được sử dụng để loại bỏ phần thoát vị của đĩa đệm. Sau thủ thuật, hầu hết bệnh nhân có thể hoạt động bình thường sau 6 tuần đến 3 tháng. Phẫu thuật có xu hướng phục hồi nhanh hơn so với điều trị nội khoa.

Một số chú ý 

Nên ngủ ở tư thế thoải mái trên nệm. Nếu bạn ngủ trên mặt phẳng cứng có thể đặt một chiếc gối dưới đầu gối. Nếu bạn có thói quen nằm ngủ nghiêng về một bên, bạn nên sử dụng gối đầu (không nghiêng xuống giường hoặc lên trần nhà) và đặt một chiếc gối khác giữa đầu gối với hông.

Tư thế nằm tốt cho cột sống 

Khi giảm đau, vật lý trị liệu và các bài tập tại nhà có thể cải thiện tư thế và tăng cường cơ lưng và do đó làm giảm các chuyển động cột sống kích thích hoặc đè ép rễ thần kinh.

Link tham khảo:

https://www.merckmanuals.com/home/brain,-spinal-cord,-and-nerve-disorders/spinal-cord-disorders/cauda-equina-syndrome

https://www.merckmanuals.com/home/bone,-joint,-and-muscle-disorders/low-back-and-neck-pain/herniated-disk
Trên đây là vài nét cơ bản về bệnh thoát vị đĩa đệm. Hy vọng bài viết có thể giúp ích đối với bạn. Nếu bạn đọc có bất kỳ băn khoăn nào vui lòng liên hệ HOTLINE 0844659988 để được giải đáp hoặc truy cập website để được tư vấn.