Giỏ hàng

Cẩu tích - dùng trong bài thuốc bổ can thận

Cẩu tích hay còn gọi là cây lông cu li tác dụng bổ can thận giúp xương cốt khỏe mạnh. Điều này đã được chứng minh qua nhiều bài thuốc dân gian chữa bệnh xương khớp. 

Cẩu tích là cây gì?

Cẩu tích là một loại quyết thực vật hay dương xỉ, cây thấp (nhưng có khi cao tới 2m). Cây mọc ở tầng dưới cùng của các thảm thực vật với lớp ngoài cây bao phủ một lớp lông màu vàng. Khi cắt hết lá chỉ còn lớp lông tơ có hình dạng giống con chó con nên có tên là cẩu tích. 

Cẩu tích có lá kép dài 1- 2m, chia nhiều lá chét dạng lông chim, cuống lá to và cứng có màu nâu và lông mềm. Cũng giống như những cây thuộc họ dương xỉ, cơ quan sinh sản của cây là những túi bào tử có áo màu nâu ở mặt dưới lá được xếp đều đặn hai bên gân giữa, bên trong chứa nhiều bào tử. 

Ở Việt Nam, cẩu tích phân bố chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc như: Lào Cai, Lạng Sơn, Lai Châu, Sơn La,...Tuy nhiên do việc khai thác bừa bãi cùng với việc phá rừng làm nương rẫy nên vùng phân bố của cẩu tích ngày càng bị thu hẹp.

Bộ phận được dùng làm thuốc là gốc cây và phần lông bao phủ xung quanh chứa các hợp chất hoá học như:

  • Thân và rễ cẩu tích chứa 30% tinh bột

  • Phần lông bên ngoài chứa tanin và các sắc tố khác

  • Người ta phân lập được từ thân rễ cẩu tích chứa: axit stearic, axit protocatechuic, axit cafeic,...

Công dụng của cẩu tích để bồi bổ can thận

Cây cẩu tích có vị đắng, tính ôn đi vào hai kinh can và thận (vì vậy thường được dùng trong các bài thuốc dân gian để bồi bổ can thận). Do đó có tác dụng mạnh gân xương, trừ phong thấp nhất là ở người cao tuổi

Trong nhiều bài thuốc, tác dụng của cẩu tích là bổ thận và điều trị chứng phong tê thấp, đau lưng, đau dây thần kinh, tay chân nhức mỏi. Bên cạnh đó, thân rễ cẩu tích còn chữa đau dây thần kinh hông, chứng tiểu gắt, tiểu són không cầm được hay đau khắp mình mẩy ở phụ nữ có thai. Lông ở phía bên ngoài còn có tác dụng cầm máu. Thân rễ cẩu tích có tính chống viêm. 


Theo dân gian, cẩu tích đã được ứng dụng nhiều trong các bài thuốc bổ can thận, chữa xương khớp. Đây là một cây thuốc có giá trị trong chữa các bệnh về cơ xương, viêm thấp. 

Cẩu tích trong các bài thuốc dân gian bổ can thận

Bài thuốc bổ thận khoẻ lưng

Bài thuốc được dùng trong các trường hợp gan và suy nhược, lưng đau buốt, tiểu dắt không nhịn được

Tên dược liệu

Liều lượng ( gam)

Cẩu tích

16

Ngưu tất

12

Thỏ ti tử

12

Sơn thù du

12

Đỗ trọng

12

Thục địa

16

Cao ban long

12

Cách dùng: cao ban long để riêng, sắc các vị khác lấy nước rồi hoà cao ban long vào để uống ngày 2 lần.

Cẩu tích trong bài thuốc có tính ôn vị đắng giúp bổ thận kết hợp với ngưu tất và đỗ trọng là các vị thuốc bổ xương cốt. 

Bài thuốc chữa phong thấp, tay chân tê bại không muốn cử động

Tên dược liệu

Liều lượng ( gam)

Cẩu tích

20

Tùng tiết

4

Đỗ trọng

8

Mộc qua

12

Tục đoạn

8

Tần giao

12

Tang chi

8

Ngưu tất

8

Quế chi

4

Cách dùng: Cho các vị thuốc trên vào sắc 2 -3 lần, sau đó cô đặc lấy 200 – 250ml chia uống 2 lần trong ngày.


 

Cẩu tích và đỗ trọng thường xuyên được sử dụng trong các bài thuốc dân gian chữa đau nhức xương khớp, chân tay tê mỏi. Bài thuốc này rất thích hợp cho người cao tuổi. 

Bài thuốc chữa thận hư, đau lưng

Tên dược liệu

Liều lượng ( gam)

Cẩu tích

15

Thục địa

12

Đỗ trọng

10

Dây tơ hồng

8

Kim anh tử

8


Bài thuốc ngâm rượu phối hợp với cẩu tíchCách dùng: Sắc các vị thuốc trên rồi uống 1 lần/ngày 

Thành phần:

  • Rắn gồm một con hổ mang, 1 con rắn cạp nong và 1 con rắn ráo

  • Thiên niên kiện, cẩu tích, huyết giác, ngũ gia bì, hà thủ ô đỏ mỗi vị 100 gam

  • Kê huyết đằng 200 gam

  • Trần bì 30 gam

  • Tiêu hồi 20 gam

  • Rượu trắng 40 độ 10 lít

Cách làm:

  • Cho các nguyên liệu vào bình thuỷ tinh ngâm trong thời gian 90 -100 ngày là dùng được

  • Cách dùng: người lớn trên 30 tuổi dùng mỗi ngày 1 ly nhỏ 30 ml trước khi đi ngủ sẽ giúp tăng cường sức khỏe, giúp mạnh gân xương và điều trị các bệnh về xương khớp, đau thần kinh tọa. Chú ý rượu ngâm với cẩu tích này không được dùng cho phụ nữ có thai. 

Bài thuốc trị đau lưng, mỏi gối do thận âm hư

Tên nguyên liệu

Liều lượng ( gam) 

Cẩu tích

30

Thỏ ty tử

30

Đương quy

30
 

Phục linh

30

Cách dùng: đem các nguyên liệu trên nghiền thành bột, luyện mật ong thành viên 9g. Uống 3 lần mỗi ngày, 1 – 2 viên mỗi lần uống với nước sôi. Cần bảo quản trong điều kiện tủ mát, tủ lạnh. 

Các vị thuốc trên có tác dụng bổ thận âm nhằm cải thiện các tình trạng đau mỏi do thận âm hư. 

Lưu ý khi sử dụng cẩu tích: cẩu tích có tính độc thấp, tuy nhiên người bị bệnh thận hư nhiệt, nước tiểu vàng không nên sử dụng cẩu tích.

Kết luận về cây cẩu tích:

Cây cẩu tích đã được sử dụng lâu đời trong dân gian với vai trò nổi bật trong các bài thuốc trị đau lưng, mỏi gối, đau khớp. Và đặc biệt có tính kháng viêm yếu nên được sử dụng trị viêm khớp dạng thấp hiệu quả. Cẩu tích được cho là khá an toàn, nhưng phụ nữ có thai không nên dùng rượu cẩu tích vì tính hoạt huyết mạnh. 

Thông tin chi tiết  xem tại website hoặc facebook

Link tài liệu tham khảo: 

https://suckhoedoisong.vn/cau-tich-vi-thuoc-bo-can-than-chong-thoai-hoa-xuong-khop-n167490.html